9 Ekim 2026’da, Centre for Economic Policy Research’ün (CEPR) ekonomi politikası portalı VoxEU, Komite Başkanı Hakim El Karoui ile Genel Sekreter Marc Reverdin’in imzasını taşıyan “A Mediterranean Community of Human Capital” başlıklı yazıyı yayımladı. Yazı, CEPR’nin Avrupa Birliği’nin geleceğine ilişkin bir öngörü çalışması olan Europe 2050 girişiminin parçasıdır.
Tespit
1951’de altı Avrupa ülkesi kömür ve çelik kaynaklarını ortak bir yapıda birleştirdi. 2050’ye gelindiğinde Avrupa’nın ve güney komşularının ortaklaştırması gereken kaynak, beceriler olabilir.
Birlik’te doğurganlık oranı 2024’te kadın başına 1,34 çocuğa düştü; Eurostat’a göre göç olmadan Birlik’in çalışma çağındaki nüfusu 2050’ye kadar yaklaşık %20 azalabilir. Güney kıyısında ise üniversiteler her yıl yerel iş piyasalarının istihdam edebileceğinden daha fazla mezun veriyor. Yalnızca yetişmiş çalışanları işe almakla yetinen bir Avrupa politikası, bu kişilerin eğitim maliyetini Güney’e yüklüyor: Fas her yıl yaklaşık 2.100 hekim yetiştiriyor ve bunların yaklaşık 600’ünü kaybediyor; Cezayir ise yetiştirdiği 3.000 hekimin yaklaşık 2.000’ini kaybediyor.
Öneriler
- işgücü açıklarını ülke, sektör ve meslek bazında gösteren ve bunları güney kıyısının eğitim kapasiteleriyle karşılaştıran bir Avrupa haritası;
- ortak eğitim: ortak ülkelerde mesleki eğitimin ve yükseköğretimin Avrupa tarafından ortaklaşa finanse edilmesi, müfredatların işverenlerle birlikte tasarlanması;
- öncelikli sektörlerde diplomaların karşılıklı tanınması;
- hareketlilikten elde edilen kazancın bir bölümünün, FIFA’nın yetiştirme tazminatı modeline göre, çalışanı yetiştiren ülkeye geri ödenmesi ve bu ülkenin eğitim sistemine yeniden yatırılması.
Küresel Beceri Ortaklıkları (Global Skill Partnerships) modeline dayanan beş Avrupa pilot projesi hâlihazırda yürütülüyor; bunlar arasında Tunus ile Fransa arasında plastik sanayiinde bir ortaklık da bulunuyor. Yazı, bu yaklaşımın tüm Akdeniz’e yaygınlaştırılmasını öneriyor.
Bu öneriler, Komite’nin 2026 tarihli Çalışma Yoluyla Akdeniz raporunun devamı niteliğindedir.