Στις 9 Οκτωβρίου 2026, το VoxEU, η πύλη οικονομικής πολιτικής του Centre for Economic Policy Research (CEPR), δημοσίευσε το άρθρο “A Mediterranean Community of Human Capital”, που υπογράφουν ο Hakim El Karoui, πρόεδρος της Επιτροπής, και ο Marc Reverdin, γενικός γραμματέας. Το άρθρο εντάσσεται στην πρωτοβουλία Europe 2050 του CEPR, μια άσκηση προοπτικής για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η διάγνωση
Το 1951, έξι ευρωπαϊκές χώρες συνένωσαν τον άνθρακα και τον χάλυβά τους. Έως το 2050, αυτό που η Ευρώπη και οι νότιοι γείτονές της θα χρειαστεί να μοιραστούν μπορεί να είναι οι δεξιότητες.
Ο δείκτης γονιμότητας στην Ένωση έπεσε στα 1,34 παιδιά ανά γυναίκα το 2024 και, σύμφωνα με τη Eurostat, χωρίς μετανάστευση ο πληθυσμός της σε ηλικία εργασίας θα μπορούσε να μειωθεί κατά περίπου 20 % έως το 2050. Στη νότια ακτή, τα πανεπιστήμια βγάζουν κάθε χρόνο περισσότερους αποφοίτους από όσους μπορούν να απορροφήσουν οι τοπικές αγορές εργασίας. Μια ευρωπαϊκή πολιτική που περιορίζεται στην πρόσληψη ήδη καταρτισμένων εργαζομένων μεταφέρει στον Νότο το κόστος της κατάρτισής τους: το Μαρόκο εκπαιδεύει περίπου 2.100 γιατρούς τον χρόνο και χάνει περίπου 600 από αυτούς· η Αλγερία χάνει περίπου 2.000 από τους 3.000 που εκπαιδεύει.
Οι προτάσεις
- ένας ευρωπαϊκός χάρτης των ελλείψεων εργατικού δυναμικού ανά χώρα, κλάδο και επάγγελμα, σε αντιστοίχιση με τις δυνατότητες κατάρτισης της νότιας ακτής·
- η συν-κατάρτιση: ευρωπαϊκή συγχρηματοδότηση της επαγγελματικής και της ανώτατης εκπαίδευσης στις χώρες-εταίρους, με προγράμματα σπουδών που σχεδιάζονται μαζί με τους εργοδότες·
- η αμοιβαία αναγνώριση των τίτλων σπουδών στους κλάδους προτεραιότητας·
- η επιστροφή μέρους του οφέλους της κινητικότητας στη χώρα που κατάρτισε τον εργαζόμενο, με επανεπένδυσή του στο εκπαιδευτικό της σύστημα, κατά το πρότυπο των αποζημιώσεων εκπαίδευσης της FIFA.
Πέντε ευρωπαϊκά πιλοτικά προγράμματα βασισμένα στο μοντέλο των Global Skill Partnerships λειτουργούν ήδη, μεταξύ των οποίων μια σύμπραξη Τυνησίας-Γαλλίας στη βιομηχανία πλαστικών. Το άρθρο προτείνει την επέκταση αυτής της προσέγγισης σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Οι προτάσεις αυτές συνεχίζουν την έκθεση του 2026 της Επιτροπής, Η Μεσόγειος μέσα από την εργασία.